Yoğuşturucu (kondanser)

[Birkan]

Yoğuşturucu (kondenser veya kondansör), temelde, evaporatörde soğutucu tarafından alınan-aynı zamanda sıkıştırma kademesinde buhar eklenen-ısının, bir yoğuşma ortamına dağıtıldığı, başka bir ısı değiştirme ünitesidir. Kompresörü terk eden yüksek basınçlı ve yüksek sıcaklıktaki buhar, kızgın buhardır ve bu kızgınlık her zamanki gibi sıcak gaz tahliye hattında ve kondenserin birinci kısmında giderilir. Soğutucunun sıcaklığı, doyma noktasına düşürüldüğünde, buhar çevrimini tekrar kullanılmak üzere, sıvı hale dönüşür.

Kondenserler, hava soğutmalı, su soğutmalı veya buharlaştırma ile soğutmalı olabilirler. Ev tipi buzdolaplarında çoğunlukla, üzerinde dolaşan havanın doğal akışına göre çalışan hava soğutmalı kondenserler bulunur. Diğer hava soğutmalı ünitelerde, büyük hacimlerdeki havayı, kondenser serpantininden geçirmek için fanlar kullanılır.

Kondenserin içindeki soğutucudan, soğutma maddesine ısı transferi olabilmesi için, havanın soğutucudan daha düşük sıcaklıkta olması gerekir. Çevre sıcaklığı 38 oC'nin üzerinde olduğu zaman bile, hava hala, kondenserin içindeki sıvı hale geri dönebilmek için ısı vermesi gereken soğutucudan daha soğuktur. Buna hava soğutmalı kondenser denilebilir.

Su soğutmalı kondenserler; daha düşük yoğuşma sıcaklıklarına imkân verirler. Aynı zamanda, çalışan ünitelerin çıkış basınçlarından daha iyi kontrolünü sağlarlar. Şu şekilde sınıflandırılabilir:

Kovan ve Borulu
Kovan ve Serpantinli
Boru İçinde Borulu
Kovan ve boru tipi su soğutmalı kondenser, içinde kendisine paralele birçok bakır boru bulunana silindirik çelik bir muhafazadan oluşur. Su, borulara, uç plakalardaki giriş ve çıkış bağlantıları vasıtasıyla pompalanır. Sıcak soğutucu buhar muhafazaya, kondenserin tepesinden girer. Sıvı soğutucu, bu kondenser-depo kombinasyonunun alt kısmındaki çıkıştan, gerektiği kadar akar.

Plakalar kolay takılıp sökülebilmeleri için gövdeye cıvatalar yardımıyla tutturulmuştur. Su akış kontrolü, yani kondenser boyunca kaç defa akacağı veya kaç geçiş yapacağı kondenserin uç plakalarına monte edilmiştir. Eğer su bir uç plakaya girer, tüm boruları bir defa geçer ve kondenseri diğer uç plakadan terk ederse buna tek geçişli kondenser denir. Eğer su giriş-çıkışı aynı uç plakadan oluyorsa bu, iki geçişli veya başka tip çift sayılı kondenser geçişli olur.